UDK 355.01:327.5
Autor
Džemal Najetović
Sažetak
Palestina obuhvata prostor između Sredozemnog mora, rijeke Jordan i Mrtvog mora, površine 27.090 km2. Od 1920. do 1946. godine bila je pod vlašću Velike Britanije. Rezolucijom Generalne skupštine UN-a iz 1947. godine ukinut je nametnuti britanski mandat u Palestini i donijet plan o njenoj podjeli na jevrejski dio (oko 14.000 km2) i arapski dio (oko 11.000 km2). Nakon povlačenja Velike Britanije, a pod pokroviteljstvom UN-a, 15. maja 1948. godine osnovana je država Izrael. Taj dan Palestinci smatraju Danom svoje katastrofe – Nakba. To je dovelo do izraelsko-arapskog rata od 1948. do 1949. godine, u kojem je Izrael okupirao oko 6.700 km2 arapskog dijela Palestine, što je i sankcionirano odredbama primirja između Egipta, Jordana i Izraela 1949. godine. Tako je najveći dio Palestine (20.700 km2) ušao u sastav Izraela. Egiptu je pripala Gaza, s okolinom, a Jordanu dio zapadno od rijeke Jordan. Stari dio Jerusalema pripao je Jordanu, a novi Izraelu. Takvom podjelom oko jedan milion Palestinaca bilo je prinuđeno da napusti svoje domove i prebjegne u susjedne arapske države. Time je stvoren veliki broj problema i decenijski izvor nestabilnosti u ovom dijelu svijeta. Takvo stanje i agresivna politika Izraela prema arapskim državama bili su uzrok kasnijih oružanih sukoba na Bliskom istoku: izraelsko-anglofrancuska agresija na Egipat 1956; izraelska agresija na Egipat, Jordan i Siriju 1967 i izraelsko-egipatsko-sirijski rat 1973.Velika Britanija, kao kolonijalna vlast nad Palestinom, pružila je svaku vrstu pomoći i podrške cionističkim organizacijama, te im olakšala dolazak ljudi za stvaranje stanja koje je vodilo do pljačke države Palestine i njena bogatstva, kao i iskorjenjivanje njena naroda putem ubijanja, masovnih masakara i sprovođenja terora. Izrael je država koja se decenijama održava ratovima koje vodi protiv svojih arapskih susjeda. Doktrina Izraela uvijek je bila ista, a prema njoj nikada se ne smije pokazati ni najmanji znak slabosti, uvijek i u svakoj prilici mora se potvrditi snaga i moć, moraju se usvajati sve najsavremenije i sve ubojite tehnologije naoružanja i uvijek se, kroz takvo oružje i takav sistem, mora održati prednost nad susjedima. Gaza u Palestini ima mnogo mladog stanovništva od kojih 50.3% ima do 14 godina, 25,7% ima od 15 do 29 godina. Oko 13,6% jeste između 30 i 44, a 7,7% od 45 do 65 godina i 3,9% ima više od 64 godine. U Gazi se nalaze univerziteti u kojima je zajedno upisano oko 28.500 studenata. Masovna navala palestinskih izbjeglica povećalo je populaciju Gaze poslije Arapsko-izraelskog rata 1948. U Gazi je 1967. godine bilo šest puta više stanovnika nego 1948. godine 1997. 51,8% stanovnika Gaze bili su izbjeglice i njihovi potomci. Gradsko stanovništvo nastavilo se širiti do 406.680 u 2006, tako da je Gaza postala najveći grad na Palestinskoj teritoriji. Stopa rođenja vrlo je visoka.1Međunarodno pravo i veći dio međunarodne zajednice smatra da je izgradnja izraelskih naselja na Zapadnoj obali, teritoriji okupiranoj u ratu 1967. godine, nelegalna. Trenutno više od 325.000 naseljenika živi na Zapadnoj obali, a još 200.000 njih u Istočnom Jerusalemu, dijelu grada koji je Izrael, također, okupirao 1967. godine.
Ključne riječi
Palestina, Izrael, Gaza, ofanziva
URL: https://www.ibn-sina.net/palestina-korijeni-kraci-historijat-uzroci-posljedice-i-hronologija-izraelske-vojne-ofanzive-zastitna-linija/